قلم‌زنی روی فلز؛ حکایت هنری که صدایش را از دست می‌دهد
۱۴۰۵/۰۸/۲۲ — تحریریه اینجا جاشه
قلم‌زنی چیست؟ قلم‌زنی هنر ایجاد نقش روی فلز با قلم‌های فولادی و چکش است. هنرمند ظرف، سینی یا تابلوی فلزی را روی بستر مخصوص می‌گذارد و ضربه‌به‌ضربه طرح را روی آن پیاده می‌کند. صدای ضرب چکش بر فلز در بازار قدیمی اصفهان سال‌ها نماد این هنر بود. انواع آثار قلم‌زنی سینی، بشقاب، گلدان، سماور و تابلو از جمله آثار رایج هستند. نقش‌ها معمولاً شامل اسلیمی، ختایی، نقوش گیاهی و صحنه‌های تاریخی می‌شوند. فلزهای پرکاربرد مس، برنج و نقره‌اند. ظرافت کار در چیست؟ هر ضربه باید با فشار درست و زاویهٔ درست زده شود. اگر ضربه زیاد باشد فلز سوراخ یا خراب می‌شود و اگر کم باشد نقش واضح نمی‌شود. به همین دلیل یادگیری قلم‌زنی سال‌ها تمرین می‌خواهد و هنرمند خوب با نگاه کردن به اثر، دست و ذهن خود را هم‌زمان کار می‌دهد. چرا کمتر دیده می‌شود؟ ظرف‌های ماشینی و فلزهای ارزان جای بسیاری از کارهای دستی را گرفته‌اند. هزینهٔ مواد اولیه بالا رفته و درآمد هنرمند همیشه با زحمت او برابر نیست. بسیاری از جوان‌ها هم این حرفه را شغلی مطمئن نمی‌دانند. برای زنده نگه‌داشتن قلم‌زنی خرید اثر دست‌ساز، سفارش کار شخصی و آشنا کردن بچه‌ها با کارگاه‌ها از کارهای مؤثر است. هر قطعهٔ قلم‌زنی که وارد خانه می‌شود، یک گفت‌وگوی تازه دربارهٔ هنر ایرانی می‌سازد. در اینجا جاشه می‌توانید دربارهٔ هنرمندان و آثارشان بیشتر بدانید.
بازگشت به بلاگ