پته‌دوزی کرمان؛ سوزن‌دوزی که نقش هویت دارد

۱۴۰۵/۰۸/۲۲ — تحریریه اینجا جاشه

پته‌دوزی چیست؟ پته‌دوزی نوعی سوزن‌دوزی با نخ‌های رنگی روی پارچهٔ ضخیم است. در این هنر نقش‌هایی مثل بته‌جقه، سرو و گل با نخ‌های ابریشمی یا پشمی دوخته می‌شوند و سطح پارچه به اثری رنگارنگ تبدیل می‌شود. کرمان و روستاهای اطراف آن از مراکز شناخته‌شدهٔ این هنر هستند. کاربرد و نقش‌ها پته‌ها به‌عنوان رومیزی، پوشش، روکش و تابلو استفاده می‌شوند. نقش‌ها معمولاً متقارن و پرتکرارند و هر کدام معنایی نمادین دارند. بته‌جقه، برای نمونه، یکی از شناخته‌شده‌ترین نقش‌های ایرانی است که در هنرهای مختلف دیده می‌شود. چه چیزی پته‌دوزی را خاص می‌کند؟ هر پته کاملاً دستی دوخته می‌شود و ساخت یک اثر بزرگ ممکن است ماه‌ها طول بکشد. دقت در شمارش نقش‌ها و هماهنگی رنگ‌ها کار ساده‌ای نیست. بسیاری از این هنرمندان زنان روستایی هستند و دانش خود را از مادر و مادربزرگ آموخته‌اند. چرا در خطر فراموشی است؟ دوخت ماشینی سریع و ارزان است و بازار آن بزرگ‌تر شده است. زمان زیاد لازم برای دوخت دستی و درآمد کم هنرمند باعث شده بعضی خانواده‌ها این کار را رها کنند و نسل بعد آن را یاد نگیرد. چطور حمایت کنیم؟ خرید از هنرمند یا مجموعه‌های معتبر، پرداخت قیمت منصفانه و معرفی پته‌دوزی در شبکه‌های اجتماعی از راه‌های ساده برای کمک هستند. اگر می‌خواهید با هنرمندان ایرانی بیشتر آشنا شوید، آثار آن‌ها را در اینجا جاشه ببینید. شما هم معرفی کنید اگر استادکار یا کارگاه این هنر را می‌شناسید، یا مقاله، عکس، خاطره یا سندی دربارهٔ آن دارید، برای ما بفرستید تا با نام خودتان در «رشته‌ها و ریشه‌ها» منتشر شود: • اینستاگرام: @inja_jashe • تیکت پشتیبانی: از حساب کاربری در سایت • تلفن: ۰۲۱-۹۱۰۹۸۸۶۴ • ایمیل: injajashe@gmail.com • فرم تماس: injajasheh.ir/contact #نه_به_فراموشی_هنر عکس: Ninaras، ویکی‌مدیا کامنز، مجوز CC BY-SA 4.0