نقالی؛ هنر قصهگویی ایرانی که کمکم از یاد میرود
۱۴۰۵/۰۸/۲۲ — تحریریه اینجا جاشه
نقالی چیست؟ نقالی هنر روایتگری شفاهی داستانهای حماسی است. نقال با صدا، حرکت بدن و گاهی چند وسیله ساده، داستانهای شاهنامه و قصههای پهلوانی را برای مخاطب زنده میکند. قرنها این هنر در قهوهخانهها، زورخانهها و میدانهای شهر اجرا میشد و مردم از طریق آن با تاریخ و اخلاق پهلوانی آشنا میشدند. چرا نقالی در حال فراموشی است؟ با آمدن رسانههای تصویری، قهوهخانهها دیگر محل اصلی گردهمایی نیستند. شمار نقالهای حرفهای کم شده و نسل جوان کمتر فرصت دیدن اجرای زنده را دارد. نقالی هنری است که استاد و شاگرد میخواهد. اگر شاگردی نباشد، سینهبهسینه منتقل نمیشود و بخشی از آن برای همیشه از بین میرود. ویژگیهای اجرای نقالی نقال معمولاً داستان را با نثر آهنگین و شعر ترکیب میکند. لحن صدا بسته به صحنه عوض میشود: رجزخوانی، غم، شادی یا سکوت پیش از نبرد. مخاطب نیز در اجرا نقش دارد و با تشویق و واکنش خود فضای اجرا را میسازد. چه کنیم تا نقالی زنده بماند؟ شرکت در اجراهای زنده، معرفی نقالها در شبکههای اجتماعی و آموزش نقالی در مدرسهها و فرهنگسراها راههایی ساده برای حفظ آن هستند. ضبط اجراها و انتشار آنها هم به ماندگاری این هنر کمک میکند. نقالی به ما یادآوری میکند که قصهگفتن فقط سرگرمی نیست و بخشی از حافظهٔ جمعی ما است. اگر به هنرهای سنتی ایران علاقه دارید، در اینجا جاشه با هنرمندان این حوزه آشنا شوید و از آثارشان حمایت کنید.
بازگشت به بلاگ